Bijna dertien jaar zorgden mijn kinderen, kleinkinderen en ik voor mijn dementerende vrouw Grietje. We ervoeren het als een zware en vrolijke, moeilijke en gelukkige tijd. Hoe het ging en wat het voor de relatie tussen mijn vrouw en mij, haar mantelzorger, betekende? Ik vraag het me hieronder in een interview met mezelf af.

Had je enige ervaring in het verzorgen van een dementerende partner?
Natuurlijk niet. Toen mijn kordate, vieve, spontane, eigenwijze, maar ook lieve en ingoede Grietje haar geheugen begon te verliezen, besefte ik wel meteen dat er geen omkeer mogelijk was en dat we in een heel nieuwe fase van onze relatie waren aangeland. Maar wat het zou betekenen, ik had er geen flauw idee van. Wel besloot ik dat ik zou proberen zo lang mogelijk thuis voor haar te blijven zorgen. Dankzij mijn kinderen en kleinkinderen ben ik daarin geslaagd. Enkele maanden voor de dood van mijn vrouw vierden we ons diamanten huwelijksfeest. Toen we zestig jaar daarvoor trouwden, kozen we onvoorwaardelijk voor elkaar en we hebben die keuze nooit betreurd. Grietjes dementie betekende paradoxaal tegelijk een langdurig afscheid van en een even langdurige toenadering tot elkaar. (...)

Een kinderhand is gauw gevuld, maar waren er dan helemaal geen woorden meer tussen jullie?
Toch wel. Grietje kon uitstekend in enkele woorden haar genoegen en ongenoegen – en het was meestal genoegen – blijven uitdrukken. Maar er was meer. Vaak maakte zij, zoals veel demente mensen, zeer treffende, kostelijke en humoristische opmerkingen. Eén uit vele voorbeelden. Toen een nieuwe mannelijke thuishulp voor het eerst verscheen en ik een kop koffie voor hem haalde hoorde ik haar tegen hem zeggen: ‘Ja, dat is mijn zwager.’ Ik: ‘Ik ben je zwager niet.’ Zij: ‘Dan ben je mijn vader.’ Ik weer: ‘Ik ben ook je vader niet, ik ben je verzorger, je chauffeur, je kok, je telefonist én je man.’ En zij, triomfantelijk en in onverwachte stadhuistermen, tegen de thuishulp: ‘Zie je wel, ik wist wel dat ik een bijzondere connectie met hem had.’ Het eigenwijze meisje moest toch gelijk hebben.
Ik vond het vreselijk dat mijn vrouw haar geheugen kwijt was, maar ik moest vaak erg lachen om de wijze waarop zij zich redde uit ongerijmdheden. En zij had dan van de weeromstuit pret. In die moeilijke jaren leerde ik hoe belangrijk humor bij dementie is.

Meer lezen? Wanneer u vriend van Zinweb wordt, krijgt u een jaarabonnement op Speling cadeau!

Eerder gepubliceerde fragmenten uit Speling vindt u in ons archief