Momenteel lopen er bij de leerstoel ‘Geschiedenis van het doperdom’ aan de VU zo’n tien, elf promovendi rond, die zich vol passie en plezier jarenlang vastbijten in een aspect van het menniste verleden. Na minimaal een jaar of vijf van eenzaam gewroet en gemier in archieven en bibliotheken, onderweg of op het web, resulteert doorgaans hun engelengeduld in een imposant boekwerk dat overvloeit van voetnoten. Hun drie- tot zevenhonderd doorwrochte bladzijden worden met academisch dédain nog steeds betiteld als proefschrift – kom daar eens om bij een bèta! Eén doctorsbul en een gelikt feestje verder vraagt heer scepticus zich echter nogal eens af: wat is daar nou boeiend aan, geschiedenis van doopsgezinden?!

Never a dull moment
Mijn steevaste antwoord is altijd: met dopers ‘never a dull moment’. Als historische hoeder van de allergrootste doopsgezinde kudde in het land, die sedert eeuwen honderdduizenden dooie dopers telt, vertel ik telkens weer dat geen enkel ander kerkgenootschap prat kan gaan op zo’n bonte stoet van eigenheimers. Geen zinniger christen, dan mijn eigenzinnige mennisten, met hun beroep op het eigen oordeel bij belijdenis en doop, de niet lullen-maar-doen mentaliteit, de durf verketterd te worden, weerloosheid te preken in een wereld vol geweld, geloven in een paradijs op aarde, kiezen voor een gemeenschap die elk staatkundig verband te boven gaat. Dat geeft de modale dopo een ons of twee méér aan eigenwaarde dan de doorsnee protestant, al mag niemand zich daarop voorstaan, want de mantel der gelatenheid tempert elke aspiratiedrang. Die les heeft Menno geleerd van die terroristische lawaaipapegaai Jan van Leyden!

Aantrekkingskracht
Binnen deze gedempte doperse diversiteit, door de calvinisten ooit laatdunkend betiteld als ‘menniste eygendunckelheydt’, bruist het dus al eeuwen van allerlei eigenzinnige types met afwijkende meningen. Stuk voor stuk zijn zij een studie waard, die gelezen moet worden: zomaar, ter verwondering, maar ook als inspiratie voor nu. James Kennedy, tophistoricus van de Universiteit van Amsterdam, heeft die (aantrekkings)kracht van het authentieke doperdom ook ontdekt. In zijn nieuwste boek, Stad op een berg. De publieke rol van protestantse kerken (Zoetermeer, Boekencentrum), waarin hij het gemarginaliseerde Nederlandse protestantisme kundig fileert, bepleit hij als zinvolste alternatief voor een leeglopende PKN enkel nog de doperse optie, door hem de ‘kerk van de contrasterende gemeenschap’ genoemd!
Levende dopers, hoor je het ook eens van een ander. Maar wees gewaarschuwd: koester jouw rijke erfenis en timmer er zelf mee aan de weg: ‘Opdat zo’n PKN-gast mij niet verrast, preek ik alvast mijn eigen contrast!’

Bron: Doopsgezind NL no. 3

Meer informtie vindt u op: www.dhkonline.nl