Het oude vreemde Amerika van Damien Jurado

Ruben Altena3 mei, 2012 - 09:00

Singer-songwriter Damien Jurado liet zich voor zijn laatste album inspireren door een half vergeten droom en de muziek van Jezushippies uit de jaren '60.

See video

Een paar jaar geleden zag ik hem in Paradiso. Een norse man, die zijn winterjas aanhield tijdens het spelen. Eerder een houthakker of een trucker dan een gevoelige singer-songwriter. Zonder veel te zeggen en met een norse uitdrukking op zijn gezicht werkte hij zijn set prachtige liedjes af. Tot bij zijn oude lied Ohio zijn stem brak. Was het de herinnering aan een oude geliefde? Of werd hij overmand door de fictieve emotie die hij zelf opriep?

Damien Jurado begon na zijn bekering een keiharde christelijke punkband, samen met zijn schoolvriend David Bazan (Ghost of David gaat over hem), die later de voorman van Pedro the Lion zou worden. Beiden werden ze van hardcorekids extreem verstilde singer-songwriters, maar de intensiteit bleef. David Bazan verwerkte zijn geloof voortdurend in zijn songs, van zijn aan bekeringsdrang grenzende overtuiging tot zijn twijfel tot zijn coming-out als ongelovige. David legde zijn ziel, zijn geloof en zijn politieke overtuigingen bloot op zijn platen en in interviews, maar Damien hield deze dingen voor zichzelf, zeker als het over geloof ging.

Jurado leefde zich vooral in anderen in, het liefst zondaars. Het ijzingwekkende Amateur Night begint met de onheilspellende woorden “First came the screams / and blood on the floor” en loopt uit in een aanzwellende ruis en de woorden “I am not an evil man / I just have a habit I can’t kick”.

De keuze voor het perspectief van anderen was bewust. Zoals een acteur niet zichzelf maar een personage moest spelen, was het voor Jurado essentieel dat hij vanuit een personage zijn songs schreef. Misschien ook omdat hij tot Caught in the Trees gelukkig getrouwd was en hij liever over verlies dan geluk schreef, liever over zondige zonderlingen dan brave burgers. Zijn personages zijn verloren in het oude vreemde Amerika. De wereld van de murder ballads uit de Anthology of American Folk Music, van schrijvers als Raymond Carver en Flannery O'Connor en van films als There Will Be Blood en Oh Brother, Where Art Thou?. Van mensen die op zoek gaan naar het avontuur en vluchten voor zichzelf. Het prachtige Medication gaat over een man die een affaire heeft met de vrouw van een politieman en wiens broer ten onder gaat aan paranoïde wanen. De verteller kan het niet aan en vraagt: Lord do me a favor / It’s wrong but I ask you / Take my brother’s life.

Opvallend veel songs gaan over overspel, vooral vanuit het perspectief van de overspelige. Niet omdat hij er zelf mee te maken had (hij geeft er in interviews blijk van dat hij het afkeurt), maar omdat het hem fascineerde. Totdat hij zijn plaat Caught in the Trees schreef, die geheel in het teken van overspel staat, maar dit keer wel autobiografisch, iets waar hij pas bij de opnames achter kwam. Zijn vrouw bedroog hem en scheidde van hem, waardoor liedjes als Dimes ineens over hemzelf bleken te gaan.

Jurado's nieuwe plaat Maraqopa is weer ouderwets fictief, maar niettemin zeer persoonlijk. De titel kwam tot hem in een droom. Na het ontwaken schreef hij het (niet-bestaande) woord op een briefje, maar vergat de droom. Pas toen het album bijna klaar was en hij een volgorde in de nummers probeerde aan te brengen schoot hem de droom weer te binnen. Het ging over een populaire zanger die vlucht van zijn bestaan als ster en na verdwaald te zijn een afgelegen dorpje bereikt waar niemand hem kent: Maraqopa.

De vlucht van de zanger heeft iets van zijn eigen zoektocht. Ondanks zijn succes voelde Jurado zich bekneld in het keurslijf van de gevoelige singer-songwriter. Tegenwoordig maakt hij alleen nog de muziek die hij zelf wil maken en dat klinkt een stuk psychedelischer dan zijn oude werk. Het verhaal van de droom haal je niet zomaar uit de liedjes, het zijn eerder beelden die een bepaalde sfeer delen.

Inspiratie voor die beelden vond Jurado naar eigen zeggen in Kathryn Kuhlman, een bekende gebedsgenezeres uit de tweede helft van de 20e eeuw en Lonnie Frisbee, een hippie die het gezicht van de Jesus People werd, maar een tragisch leven leidde omdat zijn homoseksualiteit nooit geaccepteerd werd door de kerk. De foto’s op zijn blog laten iets van die inspiratie zien. Een naïeve tijd, zwanger van utopiën. Foto’s van zingende nonnen, demonstraties voor Jezus, communes, futuristische architectuur. Muzikale inspiratie vond hij in een compilatie met psychedelische muziek uit de Jesus People-beweging (let op zijn comment onderaan deze pagina).

De teksten zitten vol religieuze verwijzingen naar dingen als gouden kronen en het leven buiten de tuin. Meerdere keren zingt hij dat we vrij zijn. Het geloof reflecteert de inspiratiebronnen van Jurado, maar misschien ook wel zijn persoonlijke inspiratie. Uit een interview: "Ik hou van Jezus Christus. Daar heb ik me mijn leven lang voor geschaamd. Maar waarom zou ik me druk maken om wat andere mensen vinden?" Jurado vindt echter weinig van waar hij in gelooft in de kerk in Amerika. “Jezus ging naar de melaatsen en prostituees in zijn tijd. Maar nu zit de kerk vol brave, welvarende mensen voor wie deze boodschap van het evangelie helemaal niet bestemd is.”

Misschien komt de aantrekkingskracht van die utopische hippiegemeenschappen die tot leven komen in de foto's op zijn blog en zijn liedjes daar wel vandaan: de mensen leven voor Jezus, buiten alle burgerlijke conventies, creativiteit krijgt alle ongaangepaste ruimte en iedereen, hoe vreemd ook, is welkom. Wellicht is dat de hoop die spreekt uit de slotwoorden van het titelnummer Maraqopa: "We are free / All are welcome in."

Bonus: Damien speelt drie covers voor een Nederlandse website, waaronder twee van vroegere Jezushippies Larry Norman en Keith Green.


Ruben Altena is Freelance redacteur en DJ. Heeft religiewetenschappen gestudeerd (UvA) en is onder andere werkzaam geweest bij het IKON documentaireprogramma LUX. Regelmatig plaatst hij op facebook muziektips als 'Hang de DJ'.

Reacties

Leuk artikel. Dat Damien

Leuk artikel. Dat Damien bedrogen zou zijn door zijn vrouw klopt niet. Uit het interview met Stereo Subversion: "SSv: I noticed you sing a bit about infidelity. (...) What attracts you to that subject? Jurado: Well, I will say for the record, it’s not the reason for my divorce at all. It’s not something I condone. I actually despise it."

Reageren

De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
By submitting this form, you accept the Mollom privacy policy.