De laatste noten van Dinu Lipatti
Dinu Lipatti was één van de meest legendarische pianisten van de 20e eeuw, maar door zijn vroege dood heeft hij maar weinig op kunnen nemen.
Normaalgesproken schrijf ik in Zin&songwriter over popmuzikanten die hun eigen liedjes schrijven (klassieke musici spelen alleen maar covers). Ik kan natuurlijk een gezocht bruggetje van waar ik over wil schrijven naar popmuziek maken. The Beach Boys jatte de melodie van Bach voor hun Lady Lynda (gemaakt in de tijd dat ze compleet irrelevant geworden waren)). Bovendien schreef John Darnielle van The Mountain Goats een liedje over de botten van Dinu Lipatti. Maar uiteindelijk wil ik schrijven over bijzondere verhalen, en dit is er eentje.
Dinu Lipatti (geboren in 1917 in Boekarest) was een wonderkind. Het verhaal gaat dat hij al als zuigeling begon met piano spelen, pas gedoopt werd toen hij zelf een stuk kon spelen bij de doopplechtigheid en als vierjarige zijn openbare debuut als concertpianist maakte.
Lipatti staat alom bekend als één van de grootste pianisten van de 20e eeuw. De componist Poulenc noemde hem een artiest van goddelijke spiritualiteit. Na zijn studie in het buitenland keerde hij in 1939 terug naar Roemenië. Aan het eind van de oorlog ontvluchtte hij zijn vaderland met zijn verloofde en vestigde hij zich in Zwitserland. Toen hij 27 was werd bij Lipatti leukemie ontdekt. Hij bleef echter doorgaan met optreden door heel Europa en werd steeds bekender.
In 1950, zes jaar nadat er bij hem leukemie geconstateerd werd, namen zijn krachten snel af. Met behulp van vrienden als Yehudi Menuhin, Munch en Stravinsky werd er geld ingezameld voor een nieuw experimenteel medicijn, cortison. Dit medicijn stelde hem in staat om in juli plaatopnamen te maken in de studio van Radio Geneve.
Daar nam hij ook het stuk Jesus Bleibet Meine Freude op, ook bekend als Jesus Joy of Man's Desiring (een meer exacte vertaling is Jezus blijft mijn vreugde). Dit is oorspronkelijk een gezongen koraal uit de cantate Herz und Mund und Tat und Leben (BWV 147) van J.S. Bach. Het werk van Bach stond Lipatti het meest dicht bij het hart.
Twee maanden na de plaatopnamen speelde Dinu Lipatti zijn laatste recital, op 16 september 1950 in Besançon. Omdat hij zo ziek was, hadden de dokters hadden hem afgeraden op te treden, maar Lipatti zette door. Hij speelde stukken van Bach, Mozart, Schubert en Chopin. Hij kon nauwelijks lopen, waardoor hij tussen de stukken door niet de zaal verliet, maar bleef zitten. Tijdens het concert werd hij zo ziek dat het hem niet lukte om de laatste wals van Chopin die hij zou spelen af te maken. Tijdens het spelen stopte hij plotseling en verliet het podium.
De uitverkochte zaal wachtte in angstige stilte af of er nog iets komen ging. Ineens kwam hij terug het podium op en ging nog één keer achter zijn piano zitten. En speelde nog één keer het stuk waar hij zijn allereerste recital ooit mee begon: Jesus Bleibet Meine Freude. Op de achterkant van de plaat die van dit laatste concert gemaakt was, las ik dat de opnameleiding de recorder niet durfde aan te zetten, omdat het stuk niet een muziekstuk, maar een gebed was.
Twee maanden later stierf hij op 33-jarige leeftijd.
.jpg)
Ruben Altena is Freelance redacteur en DJ. Heeft religiewetenschappen gestudeerd (UvA) en is onder andere werkzaam geweest bij het IKON documentaireprogramma LUX. Regelmatig plaatst hij op facebook muziektips als 'Hang de DJ'.
Gerelateerd thema
Er zijn geen gerelateerde artikelen in dit thema
Ruben Altena
- 25 april 2013
- 29 maart 2013
- 31 januari 2013
- 09 januari 2013
- 29 december 2012

Reacties
Nice nice
Nice nice
Reageren