Ik vind het moeilijk tot vrijwel onmogelijk een roman van zeventigduizend woorden samen te vatten tot een paar zinnen of één thema. ‘Als ik het beknopter kon zeggen, had ik dat wel gedaan’, hoor ik collega’s vaak brommen. En zo is het. Maar wanneer je uitgever een brochure wil maken en de tekst voor de achterflap naar de drukker moet, word je als schrijver toch gedwongen een samenvatting te accepteren. Waar moet je dan de nadruk op leggen?

Twee verhalen

In de meeste romans zijn er minstens twee verhalen die gelijktijdig verteld worden; het A-verhaal waarin de meeste handelingen plaatsvinden en het B-verhaal, dat meer psychologisch van aard is en waarin de hoofdpersoon een ontwikkeling doormaakt. Moet mijn achterflap dus vermelden dat een documentairemaakster naar huis reist, ontdekt dat haar dorp een openluchtmuseum is geworden en actie onderneemt? Of moet ik juist onderstrepen dat het over een jonge vrouw gaat met intimiteitsproblemen, die wordt gedwongen afscheid te nemen van haar vader, die ze eigenlijk nauwelijks kent?

Thema’s en motieven

Toch is de veelheid aan verhaallijnen niet het enige probleem. Een boek evolueert ook nog eens tijdens het schrijven. Zo kan ik wel zeggen dat ik Eeuwige kermis ben begonnen met het idee een boek over de dood te schrijven en dat ik min of meer ben geëindigd met een boek over de liefde. Ook het feit dat deze roman behoorlijk autobiografisch is, compliceert de zaak. Voor mijn gevoel gaat Eeuwige kermis over euthanasie, maar tijdens het lezen van de zetproef zag ik in dat de roman inmiddels ook zonder dat thema een bestaansrecht heeft.

Om het boek waaraan ik jaren heb gewerkt in alle rust te introduceren, zal ik voorafgaand aan de publicatie hier een paar columns schrijven. Daarbij zal ik steeds een deel van de roman tot onderwerp nemen (al zijn alle thema’s en motieven uiteraard met elkaar verknoopt). Binnenkort aflevering 1: De dood van een vader.

Voor nu is er de achterflaptekst:

‘Julia Hollander reist de wereld rond om leugens te ontmaskeren. Wanneer haar doodzieke vader besluit uit het leven te stappen, keert ze halsoverkop terug naar haar geboortedorp Paradijssel. Tot haar afschuw dreigt ‘het laagste dorp van Nederland’ een banale kruising te worden tussen een openluchtmuseum en een pretpark. Julie probeert te redden wat haar lief is en leert met vallen en opstaan haar introverte vader kennen. Maar als ze beseft dat ze het dorp alleen kan helpen door leugens te vertellen, staat ze voor een dilemma: opgeven of vechten?’

(bron: clairepolders.com)