Hij vertelde dat hij op zijn grenzen was gestuit, dat hij was dolgedraaid en overwerkt was geraakt. Maar ook dat hij zijn kracht had ontdekt en had leren omgaan met zijn zwakke kanten. Op mijn vraag of dat niet heel moeilijk was, antwoordde hij bevestigend. 'Een analyse maken van oorzaken en gevolgen gaat nog wel’, merkte hij peinzend op, 'maar dan echt wat veranderen – dat is een hels karwij’. En, met een lachje: 'maar als je er aan gaat staan beland je via die hel wel in de hemel’.
De woorden van mijn dappere gesprekspartner lieten me niet los. Ik vroeg me af of zo’n persoonlijke crisiservaring vergelijkbaar is met de publieke crisis waar we in zitten. Het geld-en-waren-systeem zit overwerkt thuis. Rare fantasie, maar wie weet toch vruchtbaar. Stel dat economen en politici 'zichzelf beter leren kennen’. Betekent dat dan niet dat zij oorzaken en gevolgen overdenken om veranderingen te kunnen doorvoeren?
Laten we eens wat analyseren. Banen en huizen weg, ondernemingen failliet, banken die omvallen, pensioenen die bedreigd worden. In het marktsysteem is groei een voorwaarde, groei tot in het oneindige. Dat is de nooit stilstaande economische beweging, een SUV die rijdt op (=geld maakt door) goedkope arbeid. Het systeem is mondiaal werkzaam. Als het ergens stagneert gaat alles mis.
Begon het niet allemaal met een credietcrisis? Zou veranderingsdokter Barack Obama er iets aan kunnen doen? Begint hij met de juist diagnose? Ik heb hoop. Ik zie hem wel als een dapper en prudent mens, net als mijn –inmiddels weer opgeknapte– gesprekspartner van zo-even.

Hans Dirk van Hoogstraten werkte als universitair hoofddocent Sociale Ethiek aan de Radboud Universiteit en als vrijzinnig predikant bij de Leeuwenbergh Gemeente, resp. in Nijmegen en Utrecht.
Meer gegevens over zijn CV, waaronder publicitaire activiteiten en lezingen, zijn te vinden op zijn website http://hansdirk.vanhoogstraten.org/