Menno, meer dan een plaatje aan de muur

30 januari, 2011 - 16:00

2011 wordt voor doopsgezinden een bijzonder jubileumjaar. Naast ruimte voor feesten en fuiven en voor overdenking is het ook het jaar waarin het toneelstuk Menno op de bühne verschijnt. Net als eerder bij Calvijn en Arminius is het acteur en verhalenverteller Kees Posthumus (52) die in de huid van Menno kruipt. Op 5 maart 2011 gaat de voorstelling in Amsterdam in première. Doopsgezind NL trof Posthumus in de doopsgezinde kerk in zijn woonstede Apeldoorn.

‘Als je een feestje wil vieren is dit de gelegenheid. Het is voor doopsgezinden dé mogelijkheid om te laten zien waar je voor staat en hoe je traditie eruit ziet!’ Kees Posthumus laat er geen gras over groeien. Hij is klaar voor Menno. Maar wat spreekt hem aan in Menno en de doopsgezinden?
Posthumus: ‘Doopsgezinden hebben al in een vroeg stadium mijn leven veranderd. Met 17 jaar maakte ik de keuze om dienst te weigeren. Ik kon een beroep doen op het Doopsgezinde Vredesbureau. Daar werd mijn aanvankelijke gevoel om dienst te weigeren gerijpt tot een gemotiveerde keuze. Geen ander kerkgenootschap heeft zo’n pacifistische inslag! Na de weerzin van Munster moesten jullie natuurlijk ook wel. Het is die inslag die mij motiveert om deze voorstelling te maken.’
Met behulp van een ‘denktank’ (Wieteke van der Molen, Pieter Post en Piet Visser) werd het theater gemixt met de theologie en de kerkgeschiedenis van de doopsgezinden. De denktank behoedde de theatermaker voor grote missers.
Posthumus: ‘Het is buitengewoon boeiend om die man te leren kennen. Wat mij vooral trof was zijn twijfel. Zal ik priester blijven of dopers worden? Een keuze tussen een luxe leventje of vervolging. Ga je voor je idealen of schipper je ermee? Uiteindelijk gaat Menno voor de radicale keuze.’

Pingjum
Om een ‘Mennogevoel’ te krijgen was Posthumus in de Vermaning van Pingjum. Om, zoals hij dat noemt, ‘te lezen, te schrijven en mij te laten inspireren door de plek. Ik ben naar Franeker en Harlingen gefietst. Al die afsplitsingen, het is werkelijk bar. Een kruiwagen met kikkers, die doopsgezinden. Alle kanten sprongen ze uit. We gaan er in onze voorstelling dan ook even een soort bingo van maken. Er komen namen van tegenstanders van Menno voorbij. Adam Pastor, Gillis van Aken (geile Gillis, want hij kon niet van de vrouwen afblijven, zelfs niet van de dopelingen!), Jan van Batenburg, Johannes á Lasco en ga zo maar door. Een tombola aan tegenstanders. Wij laten ze zien om te ervaren op hoeveel borden Menno tegelijk schaakte. Mensen in de zaal krijgen portretten van tegenstanders en zullen Menno vervolgens regelmatig horen schelden. Er zijn woorden die wij niet in de voorstelling gebruiken…
We zullen de voorstelling actueel maken. Het gaat er om dat het publiek kan invoelen wat Menno indertijd beleefd heeft.’
‘Doopsgezinden stierven vaak zingend en biddend. Hoe ver ben je bereid om te gaan voor je geloof? Zingend de brandstapel op of met een bomgordel op de markt van Bagdad? Kortom, ben je bereid om te sterven voor je geloof?’

Portretten
Kees Posthumus pakt enkele portretten van Menno die in de Apeldoornse Vermaning staan. Hij houdt ze een voor een omhoog: ‘Kijk dit portret bijvoorbeeld: “De inkeer”. Je ziet een enge man met een pokdalig gezicht. Menno ziet er meestal niet uit. Hij is niet naar het leven getekend. Niemand heeft hem ooit gezien en getekend. Hij is achteraf geportretteerd. Ik voeg daar een portret aan toe van een man die bereid is om voor zijn ideaal te gaan. Een man die door zijn keuze vogelvrij is. De enige kerkhervormer van Nederland. Daarom is het ook zo droevig dat jullie je geen Mennonieten noemen... Hoewel Menno geen dogmatiek heeft nagelaten betekent dit niet dat zijn keuzes je niet tot nadenken kunnen stemmen. Hij is echt meer dan een plaatje aan de muur, maar dat zal onze leuke en niet al te zware voorstelling laten zien. In de voorstelling zal Menno te zien zijn als een mens van vlees en bloed, met al zijn twijfels en eigenaardigheden. Menno, zoals je hem nog nooit zag. Dus niet de geijkte legenden over menistenleugens of een ton met stroop, maar nieuwe verhalen over Menno van de gestampte pot, uit de klei getrokken.´


Reacties

Reageren

De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
By submitting this form, you accept the Mollom privacy policy.