Wat opvalt uit het voorgaande is dat de zusters in Arnhem een ondersteunend kader hadden. Niet alleen in de wereld en cultuur rondom hen. In hun geval was dat Arnhem en die late Middeleeuwen. Ook hun eigen leefwereld, het klooster was een ondersteunend kader. In die zin zaten ze goed. In deze tentoonstelling gaat dat hele kader weergegeven en geschetst worden waarin dat innerlijke leven kon rijpen en bloeien. Het is duidelijk dat om een intens innerlijk leven te leiden, of om het in de oude taal te zeggen, met God te verkeren je een geschikt kader nodig hebt.

Dat maakt het in onze tijd zo moeilijk om een innerlijk leven te leiden en daarin te volharden. Er zijn minder en minder kloosters en meer nog de omringende cultuur ontmoedigt eerder een innerlijk leven dan dat het dat bevordert. In de Middeleeuwen echter was dat juist het tegenovergestelde. De nonnen waren geprivilegieerde wezens, uit de hogere kringen die geacht werden uitverkoren te zijn. Zij werden op allerlei manieren aangemoedigd om voluit te gaan in deze roeping. De cultuur moedigde hen daarin ten zeerste aan.

Ik weet het uit eigen ervaring. Voor degenen onder u die niet weten wie ik ben: ik heb 12 jaar als non in een streng contemplatief klooster geleefd, een katholiek klooster dat de gewoontes van de Kartuizers volgde. De tijdsgeest kruipt gek genoeg door de kloostermuren heen. De mensen die intreden zijn mensen uit de 20e/21e eeuw dus zij zijn doordrenkt van deze cultuur en tijd. En die is niet ondersteunend. Ik heb dagelijks moeten vechten met overtuigingen in mezelf die mijn eigen keuze ondermijnden. Toch is het de juiste keuze geweest voor iemand met een groot verlangen naar een innerlijk leven. In de wereld, zeker in deze had ik nergens een dergelijke ervaring kunnen opdoen.

Nu leef ik alweer 12 jaar buiten de kloostermuren maar heb ontdekt om toch een zekere mate aan innerlijkheid te beleven een dergelijk kader noodzakelijk is. Daarom woon ik op 5 minuten afstand van een heel levendig klooster. De aanwezigheid van deze biddende en naar binnen gekeerde gemeenschap doet me op mijn beurt naar binnen keren en helpt me om in deze sterk naar buiten gerichte wereld bij die innerlijke kern te blijven of er op zijn minst regelmatig naar terug te keren.

Een kader is dus belangrijk en voor de zusters was dat natuurlijk zoals gezegd hun eigen klooster en daarbuiten het katholieke Arnhem dat nog net een laatste bloeiperiode doormaakte vóór de Reformatie (1578). Je kunt tegenwerpen dat de zusters in politiek roerige tijden leefden. De stad Arnhem wisselde nogal eens van machthebber en bestuurder. De ene keer was het de hertog van Gelre en dan weer de vrome Habsburgers. Dit bestuurlijk gewiebel ging met veel geweld gepaard. De zusters zullen menig bange nacht doorgebracht hebben.

Foto: Miek Pot