De radicale middenweg
De redelijke en prudente middenweg die je behoedt voor ongelovig cynisme en gelovig fanatisme, ofwel: religie als veilige toevluchthaven. Of de subtiele en krachtige middenweg die maakt dat je radicale ideeën en extreme emoties kunt doorleven: religie als creatieve uitvalsbasis. Dat waren de twee visies op geloof die tegenover elkaar stonden op de achtste VolZin-dag afgelopen 5 november.
Beide posities hebben hun voors en tegens. Prudent afbakenen leidt tot overzicht, duidelijkheid en tastbaarheid, tot: ‘dit wel’ en ‘dit niet’. Maar afbakenen betekent ook dat je je beperkt en kan er toe leiden dat je in jezelf gekeerd en zelfgenoegzaam wordt. Je openstellen leidt tot ruimte, tot aandacht voor het onbekende en het grote geheel. Maar kan als keerzijde weer hebben: versnippering, onduidelijkheid en richtingloosheid.
De praktijk van het leven is natuurlijk niet of/of maar en/en. Je bent niet alleen maar naar binnen of naar buiten gericht. In de ene situatie sluit je je af, in de andere stel je je open. Maar toch heeft ieder van ons een grondhouding met de nadruk op de blik naar binnen of naar buiten.
De discussie over de positie van religie deed me denken aan de positie van VolZin. Richten we ons naar binnen of naar buiten? In de traditie van Hervormd Nederland en de Bazuin is VolZin altijd meer naar buiten gericht geweest. Een blad dat meerdere richtingen in zich verenigde en in 2002 begon te schrijven vanuit een progressief christelijk, oecumenisch perspectief. Inmiddels is het tienjarig jubileum in aantocht en leven we in een wereld die steeds sneller lijkt te veranderen. Een wereld waarin mensen die willen weten over de relatie tussen geloof en maatschappij steeds minder in hokjes denken en vooral nieuwsgierig zijn naar bronnen die authentiek, betrouwbaar en inspirerend zijn. Naast de veteranen, waarvan ik er afgelopen zaterdag in de Dominicuskerk velen mocht ontmoeten, wil VolZin ook die jongere zinzoekers inspireren tot zinvol leven. Met zijn wortels in het vrijzinnig christelijk denken, als een spiritueel opinieblad voor vrije geesten.
We weten het wel. Het christendom staat er bij veel mensen niet best op tegenwoordig. Of men heeft zich aan een gelovig milieu ontworsteld en wil er niets meer mee te maken hebben. Of men moet überhaupt niets van geloof hebben. Zo zijn er nieuwe dogma’s van anti-gelovigheid ontstaan. Ik vind dat jammer. Ik heb geen gelovige achtergrond maar ontdek, door me open te stellen in plaats van me te beperken, interessante en inspirerende kanten aan het christendom. Wat ik ontdek is dat er, in deze tijd waarin kerken leeglopen, moeten sluiten en worden verkocht, en je als gelovige tot de minderheden gaat behoren, juist in die hoek ook veel creativiteit opbloeit. Geloven is geen vanzelfsprekendheid meer. Het is steeds meer de persoonlijke beslissing om, zoals Peter Nissen het in zijn lezing verwoordde, de ‘geraaktheid door iets dat ons overstijgt, een ervaring van verwondering en betovering’, een inspirerende rol te laten spelen in je leven.
Dominicusgemeente, Vrijburg, De Duif, De Nieuwe Liefde – met excuses dat ik me hier beperk tot mijn woonplaats Amsterdam – zijn enkele van de christelijke gemeenschappen waar het wiel opnieuw wordt uitgevonden. Met moed en creativiteit. Op het scherp van de snede. Op zoek naar de radicale middenweg.
Reageren kan via: eduard@volzin.nu
De column is al eerder geplaatst in Volzin, nr. 22.
Bron: Vrijburg.nl
Eduard van Holst Pellekaan (1962) is hoofdredacteur van VolZin, tijdschrift voor zinvol leven, en de spirituele opiniesite Volzin.nu. Eerder was hij plaatsvervangend hoofdredacteur van HP/De Tijd en hoofdredacteur van Zens. Van Holst Pellekaan is geboeid door de spirituele kant van het leven.
Gerelateerd thema
Er zijn geen gerelateerde artikelen in dit thema
Eduard Holst Pellekaan
- 13 december 2011


Reacties
Reageren