Verborgen leven (6)
Van 18 november 2011 tot en met 29 januari 2012 werd in het Historisch Museum Arnhem een tentoonstelling gehouden over 'Verborgen leven, Arnhemse mystiek'. Dit blog vormt een onderdeel van de toespraak van Miek Pot die zij hield bij de opening van de tentoonstelling over de zusters Agnieten die daar leefden in de 16e eeuw.
Vandaag deel 6 in deze serie. De vorige artikelen vindt u als u op deze pagina doorscrollt naar onderen.
De denkwereld van de zusters was een Middeleeuws model of the world. God was het centrum van hun wereld. Hun innerlijke reis was gericht op de volgende opgang: van het dierlijke niveau via het zielenniveau naar het niveau van de geestelijke wereld. Het contemplatieve leven als symbool voor de menselijke opgang naar het geestelijke niveau. Het klinkt Platoons toch zullen de zusters sterk beïnvloed zijn geweest door het thomisme. Het gedachtegoed van Thomas van Aquino die juist Aristoteles uit de kast gehaald en opnieuw geïnterpreteerd had.
Alles hielp de zusters om die opgang te maken tot aan de buitenwereld aan toe die nog doordrenkt was van religiositeit. In hun eigen kloosterleven was de belangrijkste pijler hiertoe: het opus dei: de goddelijke liturgie. Het gemeenschappelijke gebed bij uitstek en het symbool van hun opgang tot God.
De liturgie kleurde het hele leven van de zusters. Het was hun belangrijkste taak en was praktisch gezien verdeeld over de hele dag. Door de circulaire tijdsbeleving ervan zoals Kees Schepers dat mooi uitlegt, werden ze als in de labyrinten van de Middeleeuwse Kathedralen naar het centrum van hun leven gevoerd: Christus. Het innerlijke leven mag gebaseerd zijn op een away from van alle gehechtheid aan de wereld. Het is toch vooral een towards gericht zijn op God!!
Het is in dit spanningsveld van verlangen, aantrekking en strijd dat het leven van de zusters zich voltrok. De Imitatio Christi was daarbij naar alle waarschijnlijkheid hun Bijbel. Het was een modelling avant la lettre. Enerzijds werd daarin het leven van hun idool (Christus) heel uitvoerig beschreven tot wie zij zich hartstochtelijk richtten. Anderzijds was het hun leidraad in hun strijd tegen de gehechtheden van de wereld. Het voornaamste doel was de ervaring van Gods aanwezigheid. Het wonderlijke is dat deze genade niet maakbaar is maar iemand overkomt. Anderzijds moet de mens zich wel oefenen en voorbereiden om deze genade te kunnen ontvangen. Dat deden de zusters.
Wat hebben zij ons als 21e eeuwers nog te zeggen? Wij die in zo´n geseculariseerde samenleving leven. Hun wereld en nog meer hun wereldbeeld staan haaks op het onze. Belangrijk daarbij is te lezen en te kijken doorheen de tijd en cultuurgebonden taal en symboliek. Stilte en afzondering, eenzaamheid staan in onze tijd opnieuw hetzij positief of negatief, in de aandacht. In een cultuur waarin kwantiteit altijd voor gaat en voor alles “te” staat. Te veel info via internet. Van kennis naar informatie, te veel activiteiten, te veel mensen, te veel drukte, te te te. De zusters kunnen met hun minimalistische levensstijl ons leren dat geluk meer te maken heeft met kwaliteit dan met kwantiteit en dat er zoiets als een hogere geestelijke orde bestaat.
Ze kozen weliswaar voor een extreme vorm maar in onze geseculariseerde, veruiterlijkte wereld zou wat meer inkeer een evenwicht kunnen herstellen, in de mens zelf en in het geheel. Dit is geen pleidooi voor louter innerlijk leven maar ergens moet toch die gulden middenweg zijn. De kennismaking met dit stukje geschiedenis van deze zusters en hun leefwereld heeft mij in ieder geval weer zin gegeven om dat andere aspect van het leven te exploreren en te koesteren: de verinnerlijking. Ik ben ze daar heel dankbaar voor!
Miek Pot is historicus en geeft trainingen op het gebied van NLP, enneagram en astrologie. Zij verbleef jarenlang als non in een karthuizer klooster in Frankrijk. Ze is auteur van: Naar het hart van mijn ziel, De Grote Stilte, Hildegards Godin, Thuiskomen. Ze heeft een Praktijk voor Contemplatie en Levensvragen. Website: www.miekpot.com
Mystiek
- 31 december 2012
- 08 november 2012
- 05 november 2012
- 21 augustus 2012
- 20 augustus 2012
Miek Pot
- 04 mei 2013
- 29 april 2013
- 28 februari 2013
- 02 februari 2013
- 22 januari 2013


Reacties
Reageren