De afgelopen maanden heb ik diverse lezingen over mijn nieuwe roman Blindgangers gegeven. Van de ‘Literaire Hemel’ in Amer en ‘het Boekeneiland’ in Purmerend tot aan de ‘Nacht voor de filosofie’ in Leeuwarden en ‘De nacht voor kunst & wetenschap’, waren de discussies vaak zo boeiend dat ik amper de trein naar huis haalde. Na afloop van de lezingen werd de korte film (10 min) van Jaap de Jonge over Blindgangers vertoond, die sinds kort ook op mijn website www.jokehermsen.nl en op youtube te bekijken is. Gedenkwaardig waren ook de lezingen in de prachtige kloosterbibliotheek van Wittem en de lezing in het Stedelijk Museum Zwolle, waar ik de tentoonstelling ‘Stil Even’ opende, die n.a.v. mijn essay Stil de tijd werd samengesteld en overigens nog tot 12 augustus te bezichtigen is. Info: www.stedelijkmuseumzwolle.nl  

Voor de catalogus van de expositie Stil even, met onder meer stillevens van Kalf, Toorop, Zandvliet en Meertens, schreef ik een begeleidend essay, dat in het museum te verkrijgen is.  

Deze zomer start ik op veler verzoek met het geven van vijfdaagse filosofische workshops over de tijd in onze verbouwde herberg in het prachtige dorpje Arthel in de Franse Bourgogne. Lezingen zijn vaak te kort om complexe fenomenen als ‘de tijd’ diepgaand te kunnen belichten. Vandaar dit nieuwe initiatief voor een zomeracademie, waar de komende jaren diverse workshops over poezie, filosofie en beeldende kunst gegeven zullen worden. In augustus, september en oktober staan er drie workshops over de tijd op het programma. Behalve denken en lezen over tijd (o.a. teksten van Bergson, Bloch, Woolf en Proust) zal ook de ervaring van tijd de nodige aandacht krijgen. Zo staat er onder meer een wandeling over het pad van Santiago de Compostella in de buurt van Vezelay op het programma en een bezoek aan de opgravingen van de Gallo-romaanse stad Compierre. Alle informatie over de workshops en de plek kunt u lezen op de nieuwe website www.arthel.nl U kunt zich hier  ook voor een van de workshops aanmelden. 

Het afgelopen jaar heb ik gewerkt aan een nieuwe essaybundel over Eros & Psyche, essays over bezieling in de liefde en de kunst. In het Eros deel staan een aantal beroemde literair/filosofische liefdesparen centraal, zoals Ingeborg Bachmann & Paul Celan, Hannah Arendt & Martin Heidegger en Lou Salome & Friedrich Nietzsche. Ook komt er een essay over vrouwelijke erotiek in de literatuur en een meer hedendaagse overpeinzing over de huwelijkse perikelen in te staan, n.a.v. enkele recente interviews over mijn pleidooi voor een ‘verliefde vriendschap’ als basis voor het huwelijk in de Volkskrant en NRC. ‘Veel huwelijken gaan niet aan een gebrek aan liefde, maar aan een gebrek aan vriendschap ten onder’, schreef Nietzsche, en die gedachte werk ik nader uit. Het tweede deel over de ziel (Psyche) zal met name over de verhouding tussen bezieling en esthetiek (literatuur, beeldende kunst) gaan. Ook zal ik hier de mogelijkheid van een ‘transcendentaal humanisme’ verkennen, naar aanleiding van Henk van der Waals zojuist verschenen boek: Denken op de plaats rust (Querido 2012). Eros & Psyche zal in de loop van 2013 bij de Arbeiderspers verschijnen.

Op 14 september zal ik de Stadlezing voor de gemeente Dordrecht geven. Ik zal nader ingaan op de verhouding tussen stad en platteland en deze verbinden aan Hannah Arendts concept van de noodzakelijke terugtrekking uit de wereld voor het creatieve denkproces. Arendt blijft een van mijn favoriete denkers. Ruim tien jaar geleden publiceerde ik met de Amerikaanse filosoof Dana Villa het boek Judging the Spectator. Hannah Arendts Political Philosophy. (Routledge 1999) en ook in Heimwee naar de mens (2003) wijdde ik een tweeluik aan haar gedachtegoed. 

Op 15 november zal ik in het Uytenbogaertcentrum in Den Haag een lezing over ‘Het kwaad’ in Arendts werk geven. In deze politiek-economisch onzekere tijden blijft Hannah Arendts filosofie aan actualiteit winnen. 

Uitgeverij Uitgeverij Athenaeum—Polak & Van Gennep heeft mij gevraagd voor hun Perpetua reeks het nawoord bij Mrs Dalloway van Virginia Woolf te schrijven. De Perpetua serie brengt de honderd beste boeken uit de wereldliteratuur, gekozen door een jury bestaande uit Kees Fens, Arnon Grunberg, Hella S. Haasse, Kristien Hemmerechts, Piet Gerbrandy en Maarten Asscher. Elk deel sluit af met een nawoord van een Nederlandse of Belgische schrijver. Aangezien Mrs Dalloway tot mijn favoriete romans behoord, heb ik de opdracht met dank aanvaard. In mijn historische roman Tweeduister (2001) over het Engels-Nederlandse interbellum spelen Virginia & Leonard Woolf een belangrijke rol. Die roman verscheen destijds tegelijkertijd met The Hours van Michael Cunningham, waarin hij een prachtig drieluik rondom Mrs Dalloway – de schrijfster, het personage en de lezeres – weeft. The Hours werd een paar jaar later ook verfilmd, met onder meer Nicole Kidman, Meryl Streep en Julianne Moore. Ook maakte de Nederlandse cineaste Marleen Gorris een verfilming van Mrs Dalloway, met Vanessa Redgrave in de hoofdrol. Beide films laten zien dat het wel degelijk mogelijk is mooie en geslaagde boekverfilmingen te maken.

Op woensdag 31 oktober zal ik de ‘Le Roy lezing’ over tijd geven in de Koningshof te Heerenveen. Stichting tijd organiseert de lezing. De stichting stelt zich ten doel ‘inzicht en bewustzijn van het begrip tijd te bevorderen als voorwaarde voor creatieve ontwikkeling’. De stichting heeft ook de fascinerende ecokathedraal van Louis Le Roy in Mildam in beheer. Voor meer informatie: www.stichtingtijd.nl. 

De IKON bereidt een nieuwe LUX documentaire serie over het denken van de toekomst voor, waaraan ik zal deelnemen. De met een ‘Grand Award’ bekroonde vorige serie over ‘Grote denkers’ kunt u terugkijken op www.luxmagazine.nl

Ik wens u allen een heel inspirerende zomer toe! Hartelijke groet, Joke J. Hermsen