Prangende vragen

Eduard Holst Pellekaan13 oktober, 2012 - 10:00

Een verjaardagsfeestje met veertigers. Johan komt uit een protestants nest, heeft een gereformeerde achtergrond. Toen de gereformeerde kerk moest besluiten over wel of niet meegaan in het Samen op Weg-avontuur dat in 2004 resulteerde in de vorming van de PKN, leidde dat in zijn familie tot heftige twisten en uiteindelijk een kerkscheuring binnen het gezin. De broers van Johan zijn actief in de kerk, hijzelf bekeek het geruzie van een afstand en met (alweer geruime tijd) ongelovige ogen.

Zoals veel mensen met een gelovige achtergrond zou je Johan nu kunnen typeren als een ongebonden spiritueel. Het boeddhisme heeft zijn interesse; sinds kort doet hij elke ochtend de Vijf Tibetanen, een serie hatha yoga-achtige oefeningen die de chakra’s, de energieknooppunten in het lichaam, met elkaar in balans brengen. Of die chakra’s werkelijk bestaan, Johan weet het (nog) niet. De oefeningen doen hem in ieder geval goed.

Wat later op de avond concludeert en betreurt Johan dat er nooit echt iets in de plaats is gekomen voor het geloof waarmee hij opgroeide. Natuurlijk, hij is nog altijd blij dat hij zich heeft bevrijd van die wereld waarin je in grote vreze naar de letter van de Heilige Schrift diende te leven. Maar nu? Het religieuze verlangen blijft. Johan redt zich prima in het moderne bestaan. Hij is gezond, heeft werk als filmmaker, onderhoudt zijn gezin. Maar wat is zijn richtsnoer? Vanuit welke bron leeft hij? Het blijven prangende vragen.

Ik kan, vanwege mijn eigen a-religieuze opvoeding, Johans verleden niet precies navoelen, maar ons verlangen is denk ik hetzelfde. Dat zoeken naar de bron en zin van ons bestaan bindt ons. Het is bepaald minder vreesachtig dan bij onze voorouders, voor wie dat zoeken überhaupt niet echt aan de orde was. Wat voor hen zondebesef was, is voor ons de vraag of we onze kansen wel goed benutten. We leven al ruim een halve eeuw in ongekende welvaart, we hebben een evenwichtig bestaan kunnen opbouwen dat ons in staat stelt de onvermijdelijke klappen van het bestaan betrekkelijk gemakkelijk te kunnen opvangen. We mogen ervan uit gaan dat we de regie over ons leven tot op hoge leeftijd in handen kunnen houden. We beschouwen onszelf als zelfstandig en zelfbewust, en zo voeden we onze kinderen ook op. 
Onder die omstandigheden komt je religiositeit denk ik minder voort uit angst en meer uit nieuwsgierigheid. Wat mijzelf betreft: uit een zekere blijde verwondering. 

Maar welke kant gaan we nu op? We leven nog steeds in dat postmoderne tijdperk waarin we toegang hebben tot al die uitingen van levensbeschouwing die de mens de afgelopen duizenden jaren heeft ontwikkeld. We zijn er nog steeds door overdonderd. Hoe verhouden we ons tot die enorme schatkamer? Veel oude vormen zijn niet meer toereikend, maar kunnen we nieuwe ontwikkelen die ons wel passen? Beleven we onze spirituele behoeften nog wel echt met elkaar, of rest ons nog slechts de individuele beleving en het rondzweven van het ene netwerk naar het andere? Is de man van vlees en bloed, die danste, lachte en getrouwd was, het eindpunt in de ontwikkeling van Jezus Christus, of maar een tussenfase? (zie pagina 14 van nieuwe Volzin en verder) Zal er uit de huidige hutspot van religies in onze tijd een nieuwe ontstaan of verdwijnt religie zoals we die kennen geleidelijk uit ons bestaan? Vol goede moed zoeken we verder.

Bron: Volzin oktober 2012


Eduard van Holst Pellekaan (1962) is hoofdredacteur van VolZin, tijdschrift voor zinvol leven, en de spirituele opiniesite Volzin.nu. Eerder was hij plaatsvervangend hoofdredacteur van HP/De Tijd en hoofdredacteur van Zens. Van Holst Pellekaan is geboeid door de spirituele kant van het leven.

Reacties

Reageren

De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
By submitting this form, you accept the Mollom privacy policy.