Zinweb - Zinprofiel meest recent

Canons met een glazen plafond

Canons zijn de laatste jaren helemaal terug van weg geweest. Ze lijken te getuigen van een behoefte aan houvast en gedeelde identiteit in een tijd van veel dynamiek en vervagende grenzen. Tegelijkertijd zal het opstellen van een canon in deze tijd van culturele nivellering voor sommige Nederlanders misschien iets pedants hebben. Het doet ze denken aan toga’s en baretten, aan concilies, aan Koninklijke Akademies en gesubsidieerde onderonsjes van cultuurbobo’s.

Het verschijnsel was tot voor kort vooral vertrouwd uit de kerkgeschiedenis (de officieel als goddelijk geïnspireerd erkende Bijbelboeken, kerkelijke leerstellingen en wetten). Maar enig googlen levert tal van andere voorbeelden op, vrijwel alle van de laatste jaren: van de canon van Nederland en de door het Rijksmuseum opgestelde cultuurhistorische canon tot de canon van de Nederlandse letterkunde en die van de Nederlandse film; van de theatercanon, de architectuurcanon, de...
Lees verder

Ondergaan en weer opstaan

Christa Anbeek - Enige tijd geleden woonde ik een doopdienst bij in Vrijburg te Amsterdam. Norah, een meisje van een maand of vijf werd gedoopt. Haar vader is een Soefi. Een vriend van hem, die ook voorganger van een Soefigemeenschap is, hield een kleine toespraak. Hij vertelde dat hij, toen hij de kleine Norah voor het eerst op schoot had, een spreuk in haar oor gefluisterd heeft. Het was een wens over vrede en vreugde in haar hart.

Zelf was ik aanwezig met mijn dochter en haar zoontje van zeven weken oud. Hij werd deze keer nog niet gedoopt. Het thema van de dienst was zachtmoedigheid en zondagsrust. De zondagsrust is niet bedoeld als hard juk, maar als een open ruimte, waar je weer tot jezelf kunt komen, zacht worden, adem halen. Steeds meer dreigt die open ruimte verloren te gaan in ons hectische leven. We worden geleefd, aldus de voorganger, die het kan weten omdat...
Lees verder

Worden wat je bent(2)

Waar is Siddhi? Dat vroeg ik mij af na het verlies van mijn hond. Tot ik antwoord kreeg en wist waar ze was: in mijn geest en niet alleen in mijn herinnering, waarop ik zei: ‘Siddhi is in mijn geest. Voor nu en voor altijd.’ Het leek of heel even de sluier werd opgelicht en mij een blik vergund was op de oneindigheid. Maar wat meende ik toen gezien te hebben? Een zo overrompelend vergezicht dat het te mooi was om waar te zijn?

‘Wat is waarheid!’ zei Pilatus tegen Jezus. Best stom van Pilatus. Maar dat komt omdat hij het licht niet heeft gezien, terwijl het nota bene recht voor hem stond! Wat altijd recht voor ons staat en ons moment van de waarheid kan zijn, is het klare licht van de Geest. Het is ook van een sterkte, dat we het niet kunnen missen, of het moet zijn dat we het schuwen en er hard voor weglopen.

Geest houdt nooit op te zijn. Dat dit ook geldt voor energie...
Lees verder

Andere Vrijzinnigen: Beit ha'Chidush (2)

“Er is geen doel in de zin van dit moeten we bereiken. Er is een doel in de zin van, dit willen wij zijn.” Aldus Rabbijn i.o. Hannah Nathans van de vrijzinnige Joodse gemeente Beit ha’Chidush.

De christelijke vrijzinnigheid is op zijn retour, maar hoe gaat dat bij andere vrijzinnige stromingen?

In de vierdelige videoserie ‘Andere Vrijzinnigen’ wordt een kijkje in de gemeenschap gegund van twee bijzondere vrijzinnige organisaties: De Alevitische Federatie Hak Der en de Joodse gemeente Beit ha’Chidush.

In de tweede aflevering over Beit ha’Chidush vertelt Rabbijn i.o. Hannah Nathans over het dieptepunt dat ze vorig jaar...
Lees verder

1 vrouw, 1000 hoofddoeken

De hoofddoek doet veel stof opwaaien. Voor de een is het een symbool van onderdrukking en moet het dragen ervan verboden worden. Voor de ander staat juist het verbod op de hoofddoek symbool voor onderdrukking en moet iedere vrouw zich volgens haar eigen overtuiging kunnen kleden. Daarmee is de hoofddoek het meest beladen kledingstuk. Maar wat weten we werkelijk van de hoofddoek en hun draagsters? En kun je wel spreken van dé hoofddoek of gaat er een rijkgeschakeerde wereld achter schuil?

De expositie ‘1 vrouw, 100 hoofddoeken’ licht een tipje van de sluier op door de hoofddoek vanuit het perspectief van de draagster te belichten. Om zo de beeldvorming rondom hoofddoeken te verrijken en de wereld achter de hoofddoeken te ontsluieren. Moslima’s hebben veel meer hoofddoeken dan Nederlanders vaak denken. Sander Stoepker (47) fotografeerde 1 vrouw, Boutaïna Azzabi, met 100 van haar hoofddoeken. Deze expositie is onderdeel van het project Hoofdboek, dat naast een foto-expositie...
Lees verder

Sociaal kapitaal(2)

De sporen van het begrip sociaal kapitaal zijn terug te volgen tot het begin van de twintigste eeuw (bij de filosoof John Dewey bijvoorbeeld), maar het speelt geen rol in de grote debatten en bij de grote denkers. Tot een jaar of twintig geleden. Toen kwam de term in trek onder sociale wetenschappers, via de sociologen Pierre Bourdieu en James Coleman, maar vooral de Amerikaanse politicoloog Robert Putnam en zijn boek Making democracy work (1993). Putnam heeft het begrip als geen ander populair gemaakt en in hoge mate bijgedragen aan de politieke belangstelling ervoor.

De term is nog niet zo heel lang in zwang, maar de sociale mechanismen die ermee worden aangeduid zijn al veel langer bekend: van de patronagenetwerken van ambachtslieden in de Middeleeuwse gilden tot de mores in studentencorpora. In premoderne tijden fungeerden sociale netwerken als een buffer tegen de vele risico’s van het bestaan. Op zoek naar de verloren tijd beschrijft Marcel Proust in zijn grote roman tot in de finesses de Parijse salons ten tijde van het belle époque en hoe deze...
Lees verder

De atheïst gelooft dat God niet bestaat

'De atheïst gelooft dat God niet bestaat, wat evenzeer een overtuiging is, en waarvoor de atheïst dus ook argumenten zal moeten geven.’ Dat stelt filosoof Emanuel Rutten op 10 mei in zijn artikel Pariteit, in het blog Wijsgerige Reflecties. Rutten beweert hierin dat de atheïst in een argumentatief debat over het bestaan van God niet eenzijdig de bewijslast bij de theïst kan leggen.

Rutten: ‘De theïst gelooft namelijk dat iets, namelijk God, bestaat. Dit betreft een positieve (affirmerende) claim. De atheïst daarentegen gelooft slechts dat iets, namelijk God, niet bestaat. Dit is alleen maar een negatieve (ontkennende) claim.’

Zowel de theïst als de atheïst zullen volgens Rutten met argumenten voor hun overtuiging moeten komen. In zijn artikel weerlegt Rutten de repliek van de atheïst dat de bewijslast bij de...
Lees verder

Sociaal kapitaal(1)

Ooit solliciteerde een neef bij de directie van een grote ICT firma. Het gesprek verliep aanvankelijk moeizaam en dreigde onstuitbaar voort te kabbelen naar een afwijzing. Tot op de valreep ineens bleek dat hij, net als de directeur van het bedrijf, een groot deel van zijn leven actief was geweest in scouting. Dat schiep een band. Waarna de conversatie volledig opbloeide en hij tenslotte de begeerde baan binnensleepte. Het is een voorbeeld van de effectiviteit van wat wordt aangeduid als sociaal kapitaal. Met sociaal kapitaal wordt geduid op de sociale netwerken waarvan mensen deel uitmaken, en de normen en het vertrouwen die zij op basis hiervan ontwikkelen. Sociaal kapitaal kan als middel fungeren waarmee maatschappelijke ambities worden verwezenlijkt en als hulpbron bij het zoeken naar oplossingen voor gezamenlijk ervaren problemen.

In de strips van Marten Toonder is het bezoeken van de Kleine Club een van de eerste dingen die heer Olivier Bommel steeds weer doet, als de problemen hem boven het hoofd dreigen te groeien. Daar treft hij de andere notabelen van Rommeldam en hij vertrouwt erop dat de leden van de Kleine Club het aan hun stand verplicht achten hem met raad en daad bij te staan. Dit soort old boys networks functioneert niet alleen via de gezelligheid van het samen weten te waarderen van een goed glas...
Lees verder

De kunst van het liedjes uitzoeken

Gerke van Hiele - Deze titel klinkt wat oneerbiedig. Het Liedboek voor de Kerken bevat toch vooral psalmen en gezangen, weinig liedjes. Alhoewel, menig gezang is als populaire melodie begonnen, al kun je dat vaak niet meer zo goed horen en is het oude deuntje soms wat dreinerig geworden. Net als veel collega’s grijp ik al heel lang naar andere bundels.

Dat ging eigenlijk vanzelf: op zoek naar een lied voor de kinderen (Hanna Lam), naar een ander tijdsgevoel en invalshoek (Huub Oosterhuis). Ik genoot van De Psalmen van Ida Gerhardt en Marie van der Zeijde in de kloosters, en grasduinde in de acht deeltjes Zingend Geloven. Daarbij kwamen de liederen uit Iona en Glasgow. Dat was andere kost, aardser, dichterbij, en daar en hier werd met spirit en staande gezongen. Een...
Lees verder